ประเภทของนมผง และลักษณะนมผงที่ดี

ประเภทของนมผง และลักษณะนมผงที่ดี

นมผงนั้นโดยทั่วไปแล้วจะแบ่งเป็น 3 ประเภท คือ

1. นมผงธรรมดา (Day whole milk ) เป็นนมผงที่ทำจากน้ำนม มีสัดส่วนองค์ประกอบต่างๆใกล้เคียงกับนมสด เพราะไม่มีการแยกส่วนประกอบใดออก นิยมใช้ผลิตนมพร้อมดื่ม
2. นมพร่องมันเนย (Partly non-fat dry milk or Partly dry skim milk )  นิยมใช้ในการผลิตนมพร้อมดื่มเช่นกัน แต่จะมีการแยกไขมันออกบางส่วน ให้มีปริมาณไขมันที่ 1.5-26%
3. นมผงขาดมันเนย ( on-fat dry milk or Dry skim milk ) เป็นนมผงที่ทำจากน้ำนมที่มีการแยกมันเนยออกเกือบหมด มีปริมาณไขมันไม่เกิน 1.5% นิยมใช้ในการผลิตน้ำนมคืนนรูป น้ำนมปรุงแต่ง น้ำนมแปรงไขมัน และผลิตภัณฑ์นมอื่น ๆ

ส่วนลักษณะนมผงที่ดีนั้น มีดังนี้
1. มีสีขาวหรือสีครีม
2. ละลายได้ง่าย ไม่เป็นก้อนแข็ง
3. มีกลิ่นหอม ปราศจากกลิ่นรสที่น่ารังเกียจ ฝุ่นผง สารพิษ หรือสิ่งแปลกปลอม
4. ภาชนะที่ใช้บรรจุต้องสะอาด ทนต่อการกัดกร่อนของนมผง
5. ต้องมีฉลากระบุประเภท ชื่อผู้ทำ น้ำหนัก วันเดือนปีที่ทำ วิธีเก็บรักษา วิธีเตรียมเพื่อรับประทาน
6. กรณีนมผงขาดมันเนย บนฉลากจะต้องระบุข้อความว่า “อย่าใช้เลี้ยงทารก”

ในนมผงจะมีน้ำอยู่ 2.5 – 5 % ซึ่งน้อยจนไม่ทำให้มีการเจริญเติบโตของแบคทีเรียเกิดขึ้น จึงเป็นการช่วยยืดอายุของนม
และลดน้ำหนักกับปริมาตรลงไป วิธีการทำที่ให้ผลดีที่สุดคือ Freeze-drying น้ำจะถูกระเหยออกจากนมที่สภาวะสุญญากาศจึงไม่ส่งผลกระทบต่อโปรตีน แต่วิธีนี้ไม่เป็นที่นิยมเนื่องจากต้องใช้ค่าใช้จ่ายที่สูง ในระหว่างกระบวนการแรกน้ำส่วนเกินจะถูกระเหยก่อนซึ่งกินเวลาไม่นาน แต่ในกระบวนการสุดท้ายซึ่งเป็นการเอาน้ำในช่องว่าง ระหว่างของแข็งออกจะกินเวลาค่อนข้างนาน และใช้พลังงานมากกว่า การใช้ Roller Drying นมผงที่ได้อาจมีลักษณะไหม้เกรียม เสียคุณภาพไปได้